Zoals in de nieuwsbrief van december is vermeld is de stichting betrokken geweest bij de realisatie van het Gebiedsperspectief van A tot Z. (Amersfoort tot Zeist).

Vrijdag 13 februari 2026 is een bestuursakkoord over de uitwerking hiervan gesloten tussen de gemeenten Amersfoort, Soest, Zeist en Leusden, de provincie, waterschappen en Defensie.
De Wegh der Weegen speelt een centrale rol in het Gebiedsperspectief, omdat het zowel een cultuurhistorische drager als een kruispunt van mobiliteit, recreatie en natuur is.
Het Gebiedsperspectief is een strategisch document dat een toekomstvisie schetst voor de Utrechtse Heuvelrug tussen Amersfoort en Zeist. Het richt zich op een duurzame en toekomstbestendige inrichting van het gebied, waarbij de balans tussen natuur, wonen, werken, Defensie en recreatie centraal staat. Het perspectief kijkt vooruit naar 2050 en biedt adviezen voor korte- en langetermijnontwikkelingen tot 2100.

Cultuurhistorische waarde
De Wegh der Weegen heeft diepe historische wortels. Oorspronkelijk aangelegd om toegang te bieden tot heidevelden en buitenplaatsen, is de weg uitgegroeid tot een structurerend element in het landschap van de Heuvelrug. De naastgelegen percelen met houtwallen en eikenboomlanen versterken de historische identiteit van het gebied. Elementen zoals de sorties (zijwegen) en de vakkenstructuur langs de weg dragen bij aan de herkenbaarheid. Het behoud van deze structuren is essentieel om de cultuurhistorische waarde van het gebied te beschermen.

Ruimtelijke opgaven
De Wegh der Weegen bevindt zich op een kruispunt van verschillende ruimtelijke uitdagingen en kansen. Het gebied heeft te maken met recreatiedruk, mobiliteitsvraagstukken en verstedelijking, die allemaal invloed hebben op de toekomst van de weg. Enkele specifieke opgaven zijn:

1. Mobiliteit: De weg is van belang voor zowel lokaal verkeer als recreatieve routes. Er wordt gekeken naar de mogelijke inpassing van een hoogwaardige OV-route, zoals een snelbusverbinding (BRT).
2. Ecologische verbindingen: De weg doorkruist natuurgebieden en corridors. Er is behoefte aan het versterken van ecologische verbindingen langs en dwars op de weg.
3. Verstedelijking: De nabijheid van stedelijke ontwikkelingen rondom Amersfoort en Zeist vraagt om duidelijke kaders om sluipverstedelijking langs de weg te voorkomen.
4. Recreatie: Het gebied wordt intensief gebruikt door wandelaars, fietsers en toeristen, wat vraagt om een slimme zonering tussen rustige natuurgebieden en recreatieve hotspots.

Aanbevolen maatregelen
Om de toekomst van de Wegh der Weegen te waarborgen, doet het Gebiedsperspectief A-Z de volgende aanbevelingen:

a. Versterken van ecologische verbindingen
Langs de weg worden brede bosrijke corridors ingericht, met zo min mogelijk verstorende doorsnijdingen zoals wegen en paden. Bij ecoducten wordt een bufferzone van circa één hectare vrijgehouden van verstorende functies om de natuur te beschermen.
b. Herstel van historische structuren
De sorties worden op specifieke locaties hersteld, waarbij de vakkenstructuur langs de weg wordt versterkt. De houtwallen en eikenlanen krijgen prioriteit bij landschapsherstel, wat bijdraagt aan de herkenbaarheid van de Wegh der Weegen.
c. Ruimtelijke zonering
Duidelijke scheiding tussen ecologische zones, recreatieve gebieden en verdichtingszones binnen de vakken langs de weg. Sluipverstedelijking wordt tegengegaan door strengere kaders voor nieuwe ontwikkelingen.
d. Mobiliteit en bereikbaarheid
De weg wordt ingericht volgens het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobiliteit als service, Particulier vervoer). Fietsroutes worden verbeterd en beter aangesloten op omliggende netwerken. Er wordt ruimte gereserveerd voor een hoogwaardige OV-verbinding, zoals een snelbusroute.
e. Balans tussen gebruik en behoud
De Wegh der Weegen wordt in het Gebiedsperspectief gepositioneerd als een plek waar mobiliteit, recreatie, natuur en erfgoed elkaar ontmoeten. Dit vraagt om een delicate balans tussen gebruik en behoud. Door duidelijke keuzes te maken en functies slim te zoneren, blijft de weg een cultuurhistorische ruggengraat van de Utrechtse Heuvelrug, terwijl het tegelijkertijd ruimte biedt voor duurzame ontwikkelingen.

Conclusie
De Wegh der Weegen is meer dan een historische weg; het is een cruciaal element in de ruimtelijke en landschappelijke inrichting van de Utrechtse Heuvelrug. Het Gebiedsperspectief A-Z biedt handvatten om de weg toekomstbestendig te maken, waarbij het unieke karakter en de historische waarde centraal blijven staan. Door mobiliteit, natuur en recreatie zorgvuldig te integreren, kan de Wegh der Weegen een voorbeeld worden van hoe geschiedenis en moderne functies harmonieus kunnen samengaan.

Het Gebiedsperspectief is via deze link in te zien en/of te downloaden. (65 pag. / 27 Mb)